Teknoparklar ve Ar-Ge ekosisteminde faaliyet gösteren teknoloji tabanlı girişimlerde kadın kurucu oranı hâlâ istenilen seviyelere ulaşmış değil. Kadir Has Üniversitesi Silivri Teknopark’ta kadın kurucu ortaklığı bulunan firmaların oranı yüzde 15 seviyelerinde. Bunu tek bir sebebe bağlamak hatalı olur. Birkaç unsur var; ekosistemde rol model sayısının azlığı, görünürlük, erken aşama finansmana erişim sayılabilir. Cam tavanların yalnızca sistemlerde değil, zaman zaman zihinlerde de yer aldığını kabul ederek; cesaretlendiren, ilham veren ve kadınların hem başarısını hem deneyimini görünür kılan bir yaklaşım, daha eşit ve güçlü bir gelecek için kritik önem taşıyor bence.
Kadir Has Üniversitesi Silivri Teknopark Ar-Ge Direktörü Gülşen Ayçiçek
- Proje uzmanlığından teknopark yöneticiliğine uzanan kariyer yolculuğunuzdan kısaca bahsedebilir misiniz?
Ekonometri mezunu olarak başladığım kariyerimde, işletme alanında yüksek lisans yaparak uzmanlığımı pekiştirdim ve profesyonel hayatıma bağımsız denetim alanında adım attım. Ardından proje uzmanlığı sürecinde ulusal ve uluslararası hibe ve fon mekanizmaları, Ar-Ge ve inovasyon alanlarında kapsamlı deneyim edindim. Bu dönemde Türk Patent ve Marka Kurumu ile yürütülen çalışmalar ve kadın girişimciliği odağında üstlendiğim mentorluk rolleri, ekosisteme daha bütüncül bir perspektifle yaklaşmamı sağladı.
Zamanla girişimcilik, teknoloji transferi ve kurumsal iş birlikleri alanlarında yönetsel sorumluluklar üstlenerek stratejik rollere geçiş yaptım; bugün ise teknopark yöneticisi olarak bilgi birikimimi girişimcileri ve teknoloji tabanlı şirketleri destekleyen sürdürülebilir yapılar kurmak için kullanıyorum.
Teknoparkımızda karar alma mekanizmalarında güçlü bir kadın temsiline sahibiz
- Teknoparklar ve Ar-Ge ekosistemindeki kadın istihdamına, özellikle de teknoloji tabanlı girişimlerdeki kadın kurucu oranına yönelik gözlemleriniz nelerdir?
Toplumsal cinsiyet eşitliği, teknoloji ve girişimcilik ekosisteminde hâlâ önyargılarla karşılanan kritik bir alan. Kadınların yönetimde ve teknolojide yer alması sorgulanırken; finansmana erişimdeki güçlükler, ücret adaletsizliği, kurumsal süreçlerdeki eksikler ve geri bildirim kültürünün zayıflığı eşitsizliği besliyor. Biz çeşitliliği temel bir değer olarak görüyoruz. İşe alımdan yönetime ayrım gözetmeyen, şeffaf ve insanı merkeze alan bir yaklaşım benimsiyoruz. Teknoparkımızda karar alma mekanizmalarında güçlü bir kadın temsiline sahibiz.
Bir lider olarak bu alanda tutarlı duruş sergilemenin, kalıplaşmış dili sorgulamanın ve eşitliği cesaretle savunmanın vazgeçilmez olduğuna inanıyorum. Teknoparklar ve Ar-Ge ekosisteminde faaliyet gösteren teknoloji tabanlı girişimlerde kadın kurucu oranı hâlâ istenilen seviyelere ulaşmış değil. Kadir Has Üniversitesi Silivri Teknopark’ta kadın kurucu ortaklığı bulunan firmaların oranı yüzde 15 seviyelerinde. Bunu tek bir sebebe bağlamak hatalı olur.
Birkaç unsur var; ekosistemde rol model sayısının azlığı, görünürlük, erken aşama finansmana erişim sayılabilir. Kadınların teknoloji ve girişimcilik gibi “yapamaz” denilen alanlarda giderek daha görünür hale gelmesine rağmen, ücret eşitsizliği, önyargılar, bakım yükü ve rol model eksikliği gibi yapısal engellerin sürmesi de bunlardan bazıları.
Bu engellerin aşılması, kadın istihdamı noktasında Ar-Ge ekosisteminde kritik rollerde, örneğin proje yönetimi, ekip içi iletişim, kriz yönetimi ve raporlama süreçleri gibi, kadın liderlerin güçlü bir varlık sergilemesi ve bu durumun proje sürecine olumlu katkılar sunması gibi destekleyici politikalar, şeffaf ve kapsayıcı kurum kültürleri ile mümkün olabilir.
Kadın liderlerin ve çeşitliliğin inovasyonu, sürdürülebilir büyümeyi ve aynı zamanda finansal performansı da güçlendiriyor. Cam tavanların yalnızca sistemlerde değil, zaman zaman zihinlerde de yer aldığını kabul ederek; cesaretlendiren, ilham veren ve kadınların hem başarısını hem deneyimini görünür kılan bir yaklaşım, daha eşit ve güçlü bir gelecek için kritik önem taşıyor bence.
Yapabilir miyim?” değil “Nasıl yaparım?” diye sorun
- Teknoloji yönetimi, hibe/fon danışmanlığı ve Ar-Ge dünyasında kariyer hedefleyen genç kadınlara tavsiyeleriniz nelerdir?
Öncelikle kendinize ve teknik yetkinliğinize güvenin; “Yapabilir miyim?” sorusunu değil, “Nasıl yaparım?”ı sorun. Erken dönemde mentorluk alın, görünür olmaktan çekinmeyin ve ağ kurmaya yatırım yapın. Haklarınızı, fon ve destek mekanizmalarını iyi öğrenin; eşitlik talep etmekten vazgeçmeyin. En önemlisi de kalıp yargıların sizi sınırlamasına izin vermeden cesur, tutarlı ve öğrenmeye açık olun.
Erken aşamada finansmana erişim kadın girişimciliğini doğrudan etkiliyor
- Kadın girişimcilerin önemli fonlara erişimini ve proje başarı oranlarını nasıl
değerlendiriyorsunuz?
Erken aşamada finansmana erişim kadın girişimciliğini doğrudan doğruya etkileyen bir faktör. Fonlara erişim, kadın/erkek her girişimci için hâlen bazı yapısal zorluklar bulundursa da doğru kurgulanmış, sürdürülebilir ve teknik altyapısı güçlü projelerde fonlara erişimin başarı oranının oldukça yüksek olduğunu görüyoruz.
Kamu, özel ve uluslararası mekanizmalarda kadın girişimcilere finansman desteğine yönelik birçok mekanizma bulunuyor. Özellikle KOSGEB, TÜBİTAK, kalkınma ajansları ve kadın odaklı yatırım platformları (AryaWomen gibi), EBRD Women in Business vb. uluslararası programlar önemli destekler sunuyor. Doğru yönlendirme ve planlama ile başarı oranı yüksek projelerin çıkacağını öngörüyorum.
- Fintech girişimleri, Teknopark ekosisteminin en dinamik oyuncuları arasında yer alıyor. Silivri Teknopark olarak fintech dikeyinde proje geliştiren firmalara ne tür avantajlar ve altyapı destekleri sunuyorsunuz?
Kadir Has Üniversitesi Silivri Teknopark olarak fintech alanında faaliyet gösteren firmalarımıza en başta Ar-Ge faaliyetlerini sürdürebilecekleri uygun çalışma ortamı ve güçlü ekosistem bağlantıları sağlıyoruz. Firmalara sunduğumuz eğitimler ile projelerini geliştirme süreçlerinde teknopark mevzuatı, teşviklerin doğru kullanımı hibe ve destek programları konusunda bilgilendirme ve yönlendirmeler yapıyoruz. Firmalara sektörel bazlı buluşmalar organize ederek ekosistem paydaşlarıyla iş birlikleri geliştirmelerine katkı sunmayı da hedefliyoruz. Tüm amacımız, girişimcilerimize destekleyici bir ortam oluşturarak büyümelerine katkı sağlamak.
- Akademik bilginin ticarileşmesinde ve teknoloji transferinde kadın akademisyenlerin/yöneticilerin rolünü nasıl görüyorsunuz?
Bu süreçlerde kadın akademisyen ve yöneticilerin önemli rol oynadığını düşünüyorum. Önceki sorularla ilişkilendirmek gerekirse, rol model sayısının azlığı ve fonlara erişim engellerinden bahsetmiştik; bu noktada kadın yönetici ve akademisyenlerin projelerin ticarileşmesi ve teknoloji transferi noktasında üstlendikleri yönlendirici görevler ekosisteme önemli katkılar sağlıyor.
- Kadir Has Üniversitesi Silivri Tekno- park olarak önümüzdeki dönemde odaklanacağınız stratejik alanlar neler?
Kadir Has Üniversitesi Silivri Teknopark olarak önümüzdeki dönemde, bünyemizdeki firmaların büyümelerine, iş geliştirmelerine destek sunacak çalışmalara öncelik vereceğiz. Hızlandırma programlarına ve çeşitli eğitim faaliyetlerine devam ederek, firmalarımız için ekosistem ve yatırımcı buluşmaları planlayacağız. Bu sayede firmaların hem teknik yetkinliklerini güçlendirmelerini hem de iş birliği ve yatırım fırsatlarını onlar için daha erişilebilir kılmayı hedefliyoruz.
- Son olarak, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü özelinde eklemek istedikleriniz…
8 Mart, yalnızca bir kutlama günü değil; eşitlik, adalet ve fırsatlara erişim konusunda sorumluluk- larımızı hatırlatan bir farkındalık çağrısıdır. Kadın- ların emeğinin, bilgisinin ve liderliğinin görünür olduğu; cesaretin, dayanışmanın ve eşitliğin güçlendiği bir gelecek için birlikte ve kararlılıkla ilerlemeliyiz.
