Endeavor ve Melon ortaklığında hazırlanan “Teknoloji Sektörü Ücret ve Yan Haklar Araştırma Raporu”, sektörün ücret politikalarını ve çalışma dinamiklerini masaya yatırdı. Rapora göre, 2024 yılında teknoloji sektöründe ortalama ücret artışı %71 olurken 2025 için şirketlerin zam planları henüz belirsizliğini koruyor.
Endeavor Türkiye ile teknoloji şirketleri için yönetim, strateji, insan ve kültür konularında danışmanlık hizmetleri veren Melon’ın ortak yürüttüğü Türkiye Teknoloji Sektörü Ücret ve Yan Haklar Araştırma Raporu’nun 2024 Kasım sonuçları yayımlandı. Teknoloji ekosisteminde ücret artış trendlerinden hibrit çalışma modellerine, liderlik gelişiminden yapay zekanın iş dünyasına etkilerine kadar pek çok başlıkta kapsamlı analizler sunan rapor, Ücretlendirme Stratejileri ve Ücret Artış Planları, Yan Hak Politikaları, Öğrenme ve Gelişim, Performans, Yazılım Geliştirme Rollerindeki Ücretlendirme Yaklaşımları alt başlıklarında sektörün dinamiklerini mercek altına alıyor.
Teknoloji sektöründen 100 şirketin kurucuları ve üst düzey yöneticilerinin görüşlerinin alındığı raporda, katılımcı şirketlerin 32’si yazılım ve SaaS alanında faaliyet gösterirken, fintech ekosisteminden 16, IT danışmanlığı sektöründen 15, e-ticaret sektöründen de 9 şirket yer aldı. Araştırmaya dahil edilen şirketlerin %51’inin yıllık geliri 5 milyon doları aşarken, %51’inin en az 100 çalışanı var.
2024 başına göre ücretler ortalama %71 arttı
Raporun, “Ücretlendirme Stratejileri ve Ücret Artış Planları Araştırması” bölümünde şirketlerin 2024 Temmuz ücret değişimleri ve 2025 Ocak dönemi için ücret artış planları ele alınıyor. 2024 yılının ekonomik belirsizliklerin ücret artış planlarını yeniden şekillendirdiği bir yıl olduğuna işaret edilen rapora göre, yıl ortasında her üç şirketten biri ücret artışı uygulamazken yapılan zamların medyan değeri ise %20 oldu. 2024 Ocak döneminde ise teknoloji ekosisteminde ücret artışlarının medyan değeri %43 düzeyindeydi. Böylece, 2024 Ekim dönemi itibarıyla çalışanlarına her iki dönemde de zam yapan şirketlerde 10 aylık bileşik ücret artışının medyan değeri %71 düzeyine ulaştı.
2025 için zam oranları henüz belirsiz
Araştırma yapılan Ekim dönemi itibarıyla sektördeki şirketlerin %85’inin 2025 yılı Ocak dönemi için zam yapmayı planlarken zam oranları henüz belirlenmemişti. Şirketlerin %12’si zam yapacağı oranları belirlerken %3’ü yılbaşında zam yapmayı düşünmüyor. Artış yapacağı kesin olan şirketlerin karar verdikleri zam oranlarının medyan değeri ise %40 olarak açıklandı.
Yan haklara bakış
Teknoloji şirketlerinin yan hak politikalarının masaya yatırıldığı bölümde özel sağlık sigortası, yemek kartı, şirket aracı ve prim modelleri incelendi. Buna göre, şirketlerin %95’i çalışanlarına özel ya da tamamlayıcı sağlık sigortası sağlarken %88’inde yemek ücreti veya yemek servisi imkanı sunuluyor. Ankete katılan şirketlerin %77’si çalışanlarına uzaktan çalışma hakkı veriyor ve şirketlerin %68’inde çalışanlar doğum günlerinde ücretli izin kullanabiliyor.
Şirketlerin çalışanlarına günlük yemek ödeneğinin medyan değeri %21’lik artışla 272 TL olurken %40’ının kişi başına günlük yemek kartı ödemeleri 200-250 TL aralığında. Çalışanlarına günlük 300 TL’nin üzerinde yemek kartı ödemesi yapanların oranı da %36 seviyesinde. 2025 için yemek ücreti artış planlarının medyanı ise %32 olarak belirlendi.
Hatırlatma: Geçen Temmuz dönemindeki anket sonuçlarında 300 TL ve üzerinde günlük yemek ödemesi yapan şirketlerin oranı %5 düzeyindeyken %11’i ise 200 TL’nin altında yemek ödemesi yapıyordu.
Araştırmanın yan haklar bölümünde öne çıkan sonuçlardan bazıları şöyle:
- Şirketlerin sadece %6’sında ücretsiz izin hakkı bulunmuyor.
- Şirketlerin %92’si birinci senesini doldurmayan çalışanlarına da izin hakkı veriyor.
- %93’ü biriken izinlerin bir sonraki yıla taşınmasına izin veriyor.
- Analık ve babalık izinlerinde şirketlerin yaklaşık 3’te 1’i yasal sürelerin üzerinde izin hakkı tanıyor.
- Performansa prim veren her üç şirketten ikisi ise rol ve seviye ayırmaksızın tüm çalışanlarını prim kapsamında tutuyor.
- Yönetici seviyesinde raporlanan tüm rollerde prim sisteminden yararlanan yönetici oranı %65 iken, ortalamada sağlanan prim oranı yıllık ücretin %18’i düzeyinde.
- Çalışanlarına pay opsiyon planı sunan şirketlerin oranı, geçen yıl %28 iken bu yıl %31’e yükseldi. Hisse opsiyonu sağlamayan şirketler arasından 10 tanesiyse önümüzdeki dönemde hisse opsiyon planı oluşturmayı planlıyor.
- Şirketlerin %23’ü en az bir çalışan grubuna şirket aracı sağlarken, araç desteği sağlayan şirketlerde araç sağlanan çalışanların %45’ini satış rolleri oluşturuyor.
- Şirketlerin %64’ü ulaşım desteği sağlıyor. Ulaşım ücretlerinin günlük ortalaması net 90 TL düzeyinde.
- Şirketlerin büyük çoğunluğu, ücret artışlarını bireysel performansa göre farklılaştırırken, ücret artışlarında performans değerlendirme sistemi kullanmayan şirketlerin oranı, raporun geçmiş versiyonlarına göre gerileyerek %21’e düştü. Şirketlerin %41’i yılda iki kez, %29’u yılda bir kez performans değerlendirmesi yaparken, %22’si üç ayda bir, %7’si ise sürekli değerlendirme yöntemini tercih ediyor.
İşten ayrılmalarda ücret ilk neden
Son dönemde işten ayrılmaların büyük bir kısmının ücret odaklı olduğunu gözler önüne seren raporda, yurt dışı fırsatlarından kaynaklanan işten ayrılmaların gerilemesi dikkat çekiyor.
Yurt dışında iş bulan çalışanların büyük çoğunluğu, benzer seviyedeki bir pozisyon için ayrılırken daha üst seviyedeki pozisyonlar için ayrılanların sayısı oldukça düşük. Tüm bu bulgular, yurt dışına göç trendinin ücret odaklı olarak devam ettiğini kanıtlıyor.
Yapay zekaya uyum yeterli düzeyde değil
Yapay zeka, teknoloji sektöründeki iş süreçlerini dönüştürmeye devam ediyor. Ancak, şirketlerin bu dönüşüme uyum sağlama konusundaki çabaları henüz yeterli seviyede değil. Analizde, katılımcı şirketlerin %69’u, yapay zekanın verimliliği artırdığını düşünüyor. Şirketlerin %38’i çalışanlarına yapay zeka becerileri geliştirmek için eğitimler sunarken yapay zeka kullanımına yönelik etik ve güvenlik risklerini ele alan şirket oranı %28 düzeyinde.
Şirketlerin yapay zeka teknolojisini kullanırken karşılaştıkları zorlukların başında çalışanların yeterli bilgi ve beceriye sahip olmaması (%21) geliyor. En çok rastlanan diğer zorluklar ise yapay zeka uygulamalarının iş süreçlerine entegrasyonu (%19) etik ve güvenlik endişeleri (%14) şeklinde sıralanıyor.
Kadın istihdamında düşüş sürüyor
Kadın istihdamı, teknoloji sektöründe üst kademelere doğru gidildikçe azaldığını gözler önüne seren rapor, sektörde çeşitlilik ve kapsayıcılık hedeflerinin hâlâ tam anlamıyla karşılanmadığını ortaya koyuyor.
Teknoloji şirketlerinde %35 düzeyinde olan kadın istihdam oranı, başlangıç seviyelerinde %48 iken, üst seviye yönetici rollerinde %22’ye düşüyor. Kadın istihdamının en yüksek olduğu departmanlar insan kaynakları (%82), pazarlama (%60), finans (%51). Öte yandan yazılım rollerindeki kadın oranı, geçen yıl %22 iken bu yıl %20’ye düştü. Yazılım rollerinde giriş seviyede kadın oranı %34 iken, direktör seviyesinde %11’e, daha üst seviye yönetici rollerinde %2’ye kadar geriliyor.
